Anayasa’ya göre mülkiyet hakkı kutsaldır ve ancak kamu yararı amacıyla, bedeli peşin ödenmek şartıyla sınırlanabilir. Buna “Kamulaştırma” denir. Ancak uygulamada, belediyeler veya karayolları gibi kamu kurumları, vatandaşın tapulu arazisine “kamulaştırma işlemi yapmadan” yol, park, okul veya elektrik hattı geçirebilmektedir. Bu duruma “Kamulaştırmasız El Atma” denir ve hukuk devletinde kabul edilemez bir mülkiyet ihlalidir. İzmir’in hızla genişleyen şehir yapısında, imar planlarında yeşil alan olarak ayrılan ancak yıllardır bedeli ödenmeyen arsalar büyük bir mağduriyet yaratmaktadır. Mertcan Turan Hukuk Bürosu, idareye karşı açtığı tazminat davalarıyla mülk sahiplerinin arazilerinin gerçek değerini almasını sağlamaktadır.
Kamulaştırmasız el atma ikiye ayrılır: “Fiili El Atma” ve “Hukuki El Atma”. Fiili el atmada, idare dozerle girip arazinize yol yapmıştır veya park inşa etmiştir. Bu durumda Asliye Hukuk Mahkemesi’nde “El Atmanın Önlenmesi” veya “Bedel Tazminatı” davası açılır. Hukuki el atmada ise, arazi üzerinde fiili bir yapı yoktur ancak imar planında arazi “okul alanı” veya “yeşil alan” olarak işaretlenmiştir. Belediye yıllarca bu alanı kamulaştırmaz, ancak siz de arazinize çivi çakamaz, inşaat yapamaz ve satamazsınız. Yargıtay, bu belirsizliğin mülkiyet hakkını “içi boş bir kabuğa” çevirdiğini belirterek tazminat hakkı tanımıştır.
Bu davalarda en önemli aşama “Bilirkişi İncelemesi”dir. Taşınmazın konumu, emsalleri ve imar durumu dikkate alınarak metrekare birim fiyatı belirlenir. İdareler genellikle düşük bedel ödemek isterken, avukatın sunacağı emsal satışlar ve itirazlar bedelin yükselmesini sağlar. Sürecin temelinde imar planları yattığı için, bir İmar Avukatı uzmanlığıyla planın hukuki statüsü incelenmelidir.
Davayı kazandığınızda, mahkeme taşınmazın tapusunun idareye devrine ve bedelin size faiziyle ödenmesine karar verir. Yani aslında devlet, arazinizi zorunlu olarak satın almış olur. Bu süreçte tapu iptal ve tescil işlemleri de yapılacağı için İzmir Gayrimenkul Avukatı desteği şarttır. Araziniz yıllardır atıl duruyorsa ve belediye işlem yapmıyorsa, tazminat hakkınız doğmuş olabilir.
