Brüksel merkezli çevre kuruluşu Transport & Environment (T&E), yükselen dizel fiyatlarının Avrupa ekonomisine günlük ek maliyetinin 200 milyon euroyu aştığını bildirdi. Orta Doğu’daki çatışmalar ve Rus rafinerilerindeki üretim kesintileri, işlenmiş petrol ürünleri arzını daraltarak ham petrol ile dizel fiyatları arasındaki farkı açtı.
Rapora göre, artan akaryakıt maliyetleri kara yolu taşımacılığına günlük 270 milyon euro ilave yük getirirken, bunun 203 milyon euroluk kısmı dizel tüketiminden kaynaklanıyor. ABD ve İsrail’in İran’a yönelik saldırılarından bu yana AB ekonomisinin kara yollarında kullanılan dizel nedeniyle karşılaştığı toplam ilave maliyetin 40 milyar euroya ulaştığı belirtildi.
Avrupa Birliği’nde dizel ve gaz yağı tüketiminin yüzde 77’si kara yolu ulaşımından karşılanıyor. AB yollarındaki binek otomobillerin yüzde 38’inin dizel olması, birliği yüksek dizel fiyatlarına karşı en kırılgan bölge haline getiriyor. Dizel otomobil kullanıcıları depo başına ortalama 19 euro, kamyon işletmecileri ise haftada 236 euro ek maliyetle yüzleşiyor.
Avrupa’daki dizel araçların yüzde 30’unun 15 yaşından büyük olması, çevresel ve ekonomik sorunları derinleştiriyor. Bu durum, yükselen fiyatların etkisini daha da artırıyor.
T&E, dizel talebini azaltmak için otoyollarda hız sınırlarının saatte 10 kilometre düşürülmesi, çevreci sürüş tekniklerinin teşvik edilmesi ve araç paylaşımının yaygınlaştırılması gibi kısa vadeli önlemler önerdi. Bu adımlarla dizel talebinin yüzde 15 azaltılabileceği öngörülüyor.
Uzun vadede ise eski dizel araçlara yönelik hurda teşvikleri, elektrikli araçlara geçişin hızlandırılması, petrol şirketlerinin olağanüstü kazançlarının vergilendirilmesi ve elektrifikasyon yatırımlarının artırılması gibi stratejiler sunuldu. Bu öneriler, AB’nin enerji bağımlılığını azaltma ve ekonomik kırılganlığını giderme hedeflerini destekliyor.
