Venüs’te rüzgarların hızı saniyede 100 metreyi (saatte 360 km) aşarak gezegeni çepeçevre sarar. Bu durum, Venüs’te bulut seviyesindeki atmosferin gezegenin kendisinden yaklaşık 60 kat daha hızlı dönmesi anlamına gelir ve buna “süper dönüş” (superrotation) denir. Dünya’da ise atmosfer, yüzeyle neredeyse aynı hızda döner.
Lai ve arkadaşlarının yürüttüğü son çalışma, Güneş’in ısısıyla oluşan ve günde bir kez tekrarlayan atmosferik gelgit döngüsünün, gezegenin aşırı hızlı rüzgarlarına tahmin edilenden çok daha büyük bir katkı sağladığını gösteriyor. Günlük ısınma ritmi anahtar Venüs gibi yıldıza yakın ve çok yavaş dönen kayalık gezegenlerde hızlı atmosferik dönüş sıklıkla görülür.
Venüs’ün kendi etrafında tam bir dönüşü 243 Dünya günü sürerken, atmosferi gezegenin etrafını sadece 4 Dünya gününde turluyor. Araştırmacılar, Avrupa Uzay Ajansı’nın Venus Express ve Japonya Uzay Keşif Ajansı’nın Akatsuki uydularından 2006-2022 yılları arasında toplanan verileri analiz ederek, Güneş ışığının gezegenin gündüz tarafındaki havayı ısıtmasıyla oluşan termal gelgitlerin süper dönüşteki rolünü inceledi.
Daha önce günlük gelgitlerin göz ardı edildiği düşünülen süper dönüşte, bu yeni çalışma Venüs’ün güney yarımküresindeki termal gelgitleri de analiz ederek, günlük gelgitlerin bulutların üst kısımlarına momentum taşıyarak aşırı hızlı rüzgarların sürdürülmesinde önemli bir rol oynadığını ortaya koydu. Bu buluş, Venüs’ün meteorolojik sırlarına ışık tutarken, diğer yavaş dönen gezegenlerdeki atmosfer çalışmalarına da yol açabilir.
Reklam & İşbirliği: [email protected]