Northeastern Üniversitesi ve Kentucky Üniversitesi’nden bir araştırma ekibi, axolotl’larda uzuv yenilenmesinde kritik rol oynayan bir molekülü tespit etti: Retinoik asit. Bu molekül, vücuda nerede ve neyin yeniden büyütülmesi gerektiğini adeta “öğretiyor”. Araştırmanın yürütücüsü biyolog James Monaghan, hücrelerin bu sinyali alarak hangi uzvun yeniden büyütülmesi gerektiğine karar verdiğini belirtiyor.
Axolotl’un vücudunda retinoik asit, kol boyunca bir yoğunluk gradyenti şeklinde dağılıyor. Omuz bölgesine yakın yerlerde bu molekülün seviyesi yüksek, onu parçalayan enzimin seviyesi ise düşük. Bilim insanları, bu oranın dengesinin, yaralanan bölgede oluşan yenileyici hücre kümesinin nasıl “programlandığını” belirlediğini buldu.
Monaghan’a göre insan vücudunda da bu tür moleküller ve hücreler mevcut. Ancak insan hücreleri bu sinyalleri “yenilenme” yerine “yara izi” oluşturarak yanıtlıyor. Bir sonraki adımda ekip, bu sinyalleri hücre içi düzeyde nasıl algıladığımızı araştıracak ve fibroblastların bu yenileyici sinyalleri dinlemeye ikna edilmesi hedefleniyor.
Yeni bulgular, sadece yara izsiz iyileşme değil, kaybedilen bir parmağın veya ileride tüm elin yeniden oluşması gibi daha iddialı hedeflere de kapı aralıyor. Monaghan, araştırmaların ileride nasıl bir devrim yaratabileceğine dikkat çekerek, “Bu tamamen imkânsız değil,” diyor. Çalışma, Nature Communications dergisinde yayımlandı.
