2026 yılında küresel belirsizlik ve jeopolitik risklerin etkisiyle uluslararası finans piyasalarında yaşanan dalgalanmalara karşın, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) makroihtiyati politika adımlarıyla dezenflasyon sürecini destekledi. Bu adımlar, politika faizini destekleyici bir araç olarak kullanılarak Türk lirasına geçişi teşvik etti ve kredi büyümesinin enflasyonla uyumlu seviyelerde kalmasını sağladı.
Ocak ayında yabancı para (YP) kredilere uygulanan büyüme sınırı sıkılaştırılırken, tüketici kredili mevduat hesapları (KMH) için de benzer bir sınırlama getirildi. Mart ayında kredi büyümesine dayalı zorunlu karşılık uygulamasında istisnalar daraltıldı. Mayıs sonunda ise tüketici kredileri, KMH limitleri ve Türk lirası ticari kredilerde büyüme sınırları düşürüldü.
Bu düzenlemelerin etkisiyle, 28 Ağustos itibarıyla kur etkisinden arındırılmış yıllıklandırılmış YP ticari kredi artışı yüzde 11,2’ye geriledi. Ayrıca, ocak ayında TL cinsi yurt dışı repo işlemlerinden sağlanan fonlar ve yurt dışından kullanılan krediler için zorunlu karşılık oranları artırıldı. Program döneminde kredi faizleri TCMB’nin politika adımlarıyla uyumlu seyretti ve fonlama maliyetlerindeki artış ticari ile bireysel kredi faizlerine yansıdı. Ticari kredi kompozisyonu, YP kredi büyümesindeki kısıtlamalar nedeniyle Türk lirası lehine gelişti.
Sıkı finansal koşullar, reel sektörün borçluluğunu ve finansal kaldıraç oranını tarihi ortalamalarının altına çekti. YP krediler büyük ölçekli firmalarda yoğunlaştı. Makroihtiyati düzenlemeler hanehalkı borçluluğunu dengelerken, bireysel kredi kartı ve KMH büyümesi yavaşladı. Hanehalkı varlıklarında TL mevduat tercihi öne çıktı. Değerli metal fiyatlarındaki hızlı yükseliş, YP mevduat kompozisyonunda kıymetli maden hesaplarının payını artırdı.
Temmuz 2026 itibarıyla bankacılık sektörünün takibe dönüşüm oranı yüzde 2,9’a yükselmesine rağmen tarihi ortalamasının altında kaldı. Bu artışta KOBİ kredileri, tüketici kredileri ve bireysel kredi kartlarının alacak bakiyesindeki artış etkili oldu. Ocak 2026 itibarıyla kredi kartları ve ihtiyaç kredilerine yeniden yapılandırma imkanı sunuldu. Takipteki alacaklar için ayrılan yüksek karşılık oranları ve bankaların güçlü sermaye yapısı, finansal istikrara yönelik riskleri sınırladı.
Bankacılık sektörünün istikrarlı karlılık yapısı, sermaye yeterliliğini desteklemeye devam etti. Sermaye Yeterliliği Rasyosu (SYR) hesaplamasında kullanılan geçici esneklikler 2026 itibarıyla sonlandırıldı. Aralık 2025’te yüzde 19,7 olan sektör SYR’si, Ocak 2026’da yüzde 16,8’e, Temmuz 2026’da ise yüzde 16,6’ya geriledi. Bu oranlar, Basel kriterlerine göre belirlenen yasal alt sınırın ve BDDK’nin hedef oranının üzerinde seyretti.
Kur Korumalı Mevduat (KKM) uygulamasında, 23 Ağustos 2025 itibarıyla gerçek kişiler için hesap açma ve yenileme işlemleri sonlandırıldı. Gerçek kişi KKM bakiyesi Ağustos 2026’da sıfırlandı. Tüzel kişiler için 15 Şubat 2025’te sona eren işlemler sonrası tüzel kişi KKM bakiyesi de 2025 sonunda sıfıra indi. Ağustos 2023’te toplam mevduatın yüzde 26,2’sini oluşturan KKM bakiyesi tasfiye edilirken, TL cinsi mevduatın toplam mevduat içindeki payı 28 Ağustos 2026 itibarıyla yüzde 61,5’e yükseldi.
Orta Vadeli Program (OVP) doğrultusunda, Türk lirası cinsinden yatırım araçları teşvik edilecek. Kredi büyümesine yönelik para politikasıyla uyumlu politikalar sürdürülecek, yatırım ve ihracata yönelik faaliyetlerde finansman koşulları iyileştirilecek. Yabancı para mevduatın cazibesi azaltılarak Türk lirası mevduatın payının artırılması ve vadesinin uzatılmasına yönelik politikalar devam edecek. İç talebi dengelemek, enflasyon beklentilerini çıpalamak ve cari işlemler açığını azaltmak amacıyla bireysel krediler ve hedefli olmayan ticari kredilerde para politikası duruşunu destekleyici politikalar uygulanacak.
Finansal sektör düzenlemeleri, uluslararası standartlara uyum ve sektördeki gelişmeler gözetilerek geliştirilecek. Basel III Final (Basel IV) düzenlemesine uyum sağlanması amacıyla bankaların kamuya açıklama yükümlülükleri ve ilgili mevzuatta değişiklikler yapılacak. Tasarruf finansman şirketlerinin faaliyetleri ile müşterilerin menfaatlerinin korunması amacıyla düzenlemeler sürdürülecek. Finansal sektörün aracılık faaliyetlerini etkin sürdürmesi için düzenlemeler sadeleştirilecek. Bankaların kurumsal yönetim ilkeleri, iç sistemleri ve içsel sermaye değerlendirme süreçlerine ilişkin mevzuatta değişiklikler yapılacak. Kalkınma bankacılığının etkinliği artırmak için mevzuat altyapısı ve organizasyon yapısı güçlendirilecek.
Reklam & İşbirliği: [email protected]