2022 yılında Japonya’nın Hokkaido Üniversitesi’nden Tomomichi Fujita liderliğindeki araştırmacılar tarafından başlatılan bir deneyde, Yosun türü Physcomitrium patens’e ait sporofitler, ISS’e gönderildi. Örnekler, astronotlar tarafından istasyonun dışına monte edilerek 283 gün boyunca hiçbir koruma olmadan uzay ortamına maruz bırakıldı.
Ocak 2023’te Dünya’ya getirilen örneklerde yapılan incelemelerde, sporların yüzde 80’inden fazlasının hayatta kaldığı ve bunların yüzde 90’ının laboratuvarda yeniden filizlendiği tespit edildi. Araştırmacılar, sporları çevreleyen yapısal kılıfın, yüksek UV ışınlarına karşı koruma sağladığını belirtiyor. Yosunların 450 milyon yıldır aşırı koşullara uyum sağlayarak evrimleştiği ve bu dayanıklılığın, kara yaşamının devamı için önemli bir avantaj sağladığı vurgulanıyor.
Bilim insanları, bu bulguların uzayda tarımsal üretim sistemlerinin geliştirilmesi ve Ay veya Mars gibi diğer gezegenlerde ekosistem oluşturulması için kritik bilgiler sağlayabileceğini belirtiyor. Araştırmacılar, yosun sporlarının uzayda 15 yıla kadar yaşamını sürdürebileceğini öngörüyor. Çalışmanın lideri Fujita, “Bu küçük ve dayanıklı bitki, yaşamın hücresel düzeyde uzay koşullarına uyum kapasitesine sahip olduğunu kanıtladı. Bu, gelecekte Dünya dışı yaşam alanlarının kurulmasına önemli katkı sağlayabilir” şeklinde konuştu.
