Cambridge Üniversitesi araştırmacıları, bir aşının temel bileşeninin tamamen yapay zeka tarafından tasarlandığını ve insanlar üzerinde başarılı bir şekilde test edildiğini duyurdu. Geliştirilen aşı, tüm Covid varyantlarını ve hayvanları enfekte eden potansiyel salgın başlatıcı virüsleri hedef alarak, tüm koronavirüsler üzerinde etkili olacak şekilde özel olarak tasarlandı. Araştırmalar halen erken aşamada olsa da ekip, grip ve Ebola gibi diğer hastalıklara karşı mücadele edebilecek aşılar üzerinde de çalışmalarını sürdürüyor.
Aşılar, vücuda bir enfeksiyonla nasıl başa çıkılacağını öğreterek bağışıklık sistemini güçlendirme amacı taşıyor. Ancak bazı virüsler hızla mutasyona uğrayarak aşıların etkinliğini azaltabiliyor. Bu nedenle, Covid ve grip aşılarının düzenli olarak güncellenmesi gerekiyor. Cambridge Üniversitesi’nden Profesör Jonathan Heeney, “Hep geride kalmaktayız. Amacımız, salgınların önüne geçmek” diyerek, yeni salgınlara veya pandemilere karşı önceden koruyucu önlemler geliştirmeyi hedeflediklerini vurguladı.
Araştırmacılar, potansiyel viral tehditleri izleyen gözetim programları tarafından kaydedilen çeşitli koronavirüslerin genetik kodlarını topladı ve yapay zeka tarafından analiz ettirdi. Bu analiz sonucunda, tüm virüs ailesine karşı koruma sağlayacak şekilde bağışıklık sistemini eğitebilen bir “süper antijen” tasarlandı. Bu süper antijen, aşıların kritik bileşenlerini oluşturuyor ve insanlar üzerinde başarılı bir şekilde test edildi.
Aşının güvenilirlik testleri için 39 kişi üzerinde yapılan denemelerden elde edilen veriler, bağışıklık sisteminin mütevazı düzeyde etkilendiğini gösterse de, ilerleyen aşamalarda yaklaşık 200 kişinin katılacağı daha kapsamlı bir çalışma planlanmaktadır. Journal of Infection dergisinde paylaşılan bulgular, bilim dünyasında heyecan yaratmaya devam ederken, Southampton Üniversitesi’nde yapılan denemeleri yöneten Profesör Saul Faust, yapay zeka tasarımının önemli potansiyeli olduğunu vurgulamıştır.
Cambridge Üniversitesi ekibi ayrıca, her yıl güncellenmesi gerekmeyen evrensel mevsimsel grip aşılarıyla birlikte kuş gribi virüslerinin insanlarda pandemik bir risk oluşturabileceği endişesine karşı H5N1 kuş gribi aşısı üzerinde hayvan deneyleri yürütmektedir. Öte yandan, Ebola ve diğer viral hemorajik ateşlere karşı bir aşı üzerinde de çalışmalar sürdürülmektedir.
Yapay zeka destekli aşı araştırmalarının, virüslerin değişebileceği potansiyel pandemik tehlikelere karşı daha etkili aşılar geliştirmede büyük bir başarı sağlayabileceği belirtilmektedir. Uzmanlar, yapay zeka teknolojisinin aşı geliştirme sürecini hızlandırarak hayat kurtarabileceğini ve gelecekteki salgınlara karşı daha hazırlıklı olunabileceğini vurgulamaktadır.
