Samanyolu Galaksisi’nin merkezindeki parlak şişkinliği ortaya çıkaran tarihi kayıt, Güneş Sistemi dışındaki gezegenlerin keşfinde bilim insanlarına önemli ipuçları sağlayacak. Euclid adlı uzay teleskobu, evrenin üçte birini haritalandırarak karanlık madde ve karanlık enerjinin sırlarını çözmeyi amaçlayan bir misyonla 2023 yılında uzaya fırlatıldı. Uzmanlar, bu kez teleskobun gelişmiş görünür ışık kamerasını gökyüzündeki en parlak noktaya odaklayarak muazzam bir harita oluşturdu. Euclid, Dünya’dan 1,5 milyon kilometre uzaklıkta bulunuyor ve Mart 2025’te 26 saat boyunca çekim yaparak elde edilen görüntü, dokuz ayrı fotoğrafın birleştirilmesiyle oluşturulan dev bir mozaik şeklinde ortaya çıktı. Bu siyah beyaz görüntüye renk, Hawaii’deki Kanada-Fransa-Hawaii Teleskobu’nun gözlemleri kullanılarak eklendi.
Bilim insanları, Euclid’in bu çalışmasıyla sadece görsel bir şölen sunmakla kalmayıp aynı zamanda milyarlarca yıldız içeren bu bölgenin ötegezegen avı için ideal bir laboratuvar olduğunu belirtiyor. Fotoğraf, belki yeni bir gezegen keşfetmese de 51 bilinen gezegen sistemi ve gelecekte keşfedilecek diğer dünyalar için önemli veriler içeriyor. Bilim insanları, “mikromerceklenme” adı verilen bir yöntemi kullanarak ötegezegenleri tespit ediyor; bu yöntem, bir yıldızın ışığının, önündeki bir yıldızın kütleçekimi etkisiyle bükülüp parlaması prensibine dayanıyor. Eğer önündeki yıldızın yörüngesinde bir gezegen varsa, ışıkta küçük bir sapma meydana geliyor ve bu sayede uzmanlar gezegenlerin kütlesini hassas bir şekilde ölçebiliyor.
Uzmanlar, Euclid’in sadece 26 saatte tamamladığı bu taramanın yeryüzündeki teleskoplarla binlerce saat süreceğini vurguluyor. Bu tarihi fotoğraf, gelecekte NASA’nın Nancy Grace Roman uzay teleskobu gibi araçlarla yapılacak keşifler için bir referans ve kılavuz niteliği taşıyacak.
